Doç.Dr. Gül BORA Menü

Çocukluk Çağı Obezitesi

Obezite günümüzde artık çok daha erken yaşlarda görülmeye başlandı. Çocuklar bu konuda büyük bir risk altında. Çocuğunuz küçük olmasına rağmen kilo fazlalığı varsa ve onu her saniye buzdolabının önünde buluyorsanız, tehlike çanları çalıyor demektir. Eğer çocuğunuzun yaşıtlarına göre kilolu olduğunu düşünüyorsanız, çocuğunuzun vücut kitle endeksini hesaplayabilirsiniz.

Çocuklardaki obezite tanımı erişkinlere göre biraz daha farklıdır. Bunun için yaş ve cinsiyete göre VKİ persentil eğrileri geliştirilmiştir. Vücut kitle endeksinden çıkan sonuca göre çocuğunuzun obezite sorunu olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Eğer çocuğunuzun kilo sorunu olduğunu düşünüyorsanız mutlaka en kısa sürede bir uzmana başvurmalısınız. Bu eğrilere göre VKİ’ si yaş ve cinsiyete göre 85. persentilin üstünde ise fazla kilolu, 95. persentilin üstünde ise obez olarak tanımlanır.

Dünyadaki en yaygın sağlık sorunlarından biri olan obezite erişkinlerde olduğu kadar çocuklarda da sıklıkla görülmektedir. Kilolu olan çocukların, normal kilodaki çocuklara göre obezite ve morbid obeziteye yakalanma riski daha fazladır. Bu yüzden tedaviye ne kadar erken başlanırsa obezite ile mücadele de o kadar kolay olur.

Çocukluk Çağı Obezitesinde Risk Faktörleri Nelerdir?

Çevresel faktörler

Günümüzde büyük şehirlerde yaşayan çocukların fiziksel aktiviteleri genellikle kısıtlıdır. Hemen hemen her çocuk sadece okulda beden eğitimi dersinde spor gibi fiziksel aktivitelerde bulunur.

Çocuğunuzu daha çok spor yapmaya yönlendirmelisiniz. Çevresel risklerde dikkat edilmesi gerekenlerin başında bilgisayar kullanımı ve televizyon seyretmek gelir. Bu iki durum çocuğunuzun gün içinde daha az enerji tüketmesini ve daha fazla enerji depolamasını sağlar.

Ayrıca televizyon veya bilgisayar başında daha fazla abur cubur yemesine olanak tanır. Özellikle reklamlarda gösterilen ve besin değeri açısından bir değeri olmayan yiyeceklerin artırımı da çocuğunuzun kilo almasını sağlar.

Beslenmeye Dikkat!

Obezite hastası bir çocuk yaşıtlarına oranla daha fazla yemek yemeyebilir, fakat daha az enerji harcar. Çocuğun enerji tüketiminin az olması kilo aldıran risk faktörlerinin başında gelir.

Çocuklarda beslenme vakitlerinin azalması, günde bir ya da iki defa yemek yeme veya karbonhidrat ya yağlı kızartmalar gibi yüksek kalori içeren yiyecekler çocuğun kilo alımında önemli bir faktördür.

Genetik Faktörler Etkili midir?

Anne ve babanın her ikisinin birden kilolu olması sonucu doğacak çocukta %80 oranında obezite olma riski bulundurur. Eğer sadece biri kilolu ise bu risk %40’lara kadar düşebilir. Unutulmamalı ki obezitenin en büyük sebeplerinden biri çok yemek yeme değil, yenildiği kadar enerji harcamamaktır.

Obezite sorunu ile mücadele eden çocukların ailelerinin de fiziksel aktivitelerde daha az bulunduğu gözlemlenmektedir.

Hormonların Etkisi

Obezite hastalığı olan çocukların mutlaka bir hormon hastalıkları uzmanı tarafından kontrol edilmesi gereklidir. Obezite hastalığına sahip olan çocukların bazıları; böbrek üstü bezleri, tiroid bezi hastalıkları ve şeker hastalığı gibi hastalıklar sebebi ile obeziteye yakalanabilir.

Obezite Çocukların Hangi Hastalıklara Yakalanma Riski Vardır?

Bugün dünyada yaşları 5 ila 17 arasında değişen 155 milyon kilou, 45 milyon obezit çocuk vardır. Kilosu normal olan çocuklarda metabolik sendromlar görülmezken, aşırı kilolu veya obeziteli çocuklarda; tip 2 diyabet, hipertansiyon, solunum durması ve kalp damar hastalıkları gibi hastalıklar görülebilir.

Çocukluk çağı obezitesi ile mücadele:

Onu spora teşvik edin!

Altı yaşından küçük olan çocuklar, günde 2 ila 5 saat arasında televizyon veya bilgisayar başında vakit geçiriyorlar fakat, çocukların günde 4 saatten fazla televizyon, tablet veya bilgisayar başında vakit geçirmeleri ilerde obezite sorununa neden olabilir.

Televizyon başında 4 saatten fazla geçiren her çocuğun obezite olma riski son derece yüksektir. Çocuklarınızın uyuduğu odada veya yatak odasında televizyon ya da bilgisayar bulunması bu sürenin artmasına neden olabiliyor.

Amerikan Pediatri Derneği 2 yaşından küçük çocuklara televizyon izletilmemesi gerektiğini belirtiyor. Eğer çocuğunuz 2 yaşından büyükse günde en fazla 1 veya 2 saatten fazla televizyon başında kalmaması öneriliyor.

Çocuğunuz 2 yaşından büyükse günde 60 dakika kadar orta dereceli egzersizler yaptırılması öneriliyor. Hemen hemen birçok çocuk günlük olarak yeterli fiziksel aktivite yapmaz. Okullarda ise beden derslerinde haftada en fazla 25 veya 30 dakikalık dersler yaptırılır. Bu yüzden çocuğunuzun günlük olarak yeterli fiziksel aktivitede bulunmasını sağlayın.

Çocukların enerji yakması için aktivite mutlaka şart bu da obezite tedavisinde son derece etkilidir. Çocuklara verilen rejim ile birlikte gün içerisinde mutlaka düzenli olarak spor yapmalıdır. Egzersiz programı çocuğunuzun boyuna ve kilosuna özel olarak düzenlenmelidir.

Çocuğunuzun gelişimine ve sağlık durumuna göre ezgersizlerin sıklığı ve şiddeti artırılabilir. Programın başında daha hafif egzersizler verilirken, programın devamında seviye seviye şiddeti artabilir. Çocukların günlük olarak fiziksel aktivitesi en az 30 dakikadır. Buna hafif koşu, bisiklet binme, dans, yürüyüş veya diğer spor dalları da dahildir.

Çocuğunuzun günlük olarak yaptığı fiziksel aktiviteler sadece enerji tüketimini artırmadığı gibi aynı zamanda insüline olan direnci de artırır. Bu durum kolestrol, kalp damar hastalıkları ve şekere iyi gelerek hastalıkların oluşumunu ve gelişimini önler.

Beslenme alışkanlığını düzenleyin!

Çocuklarda obezite tedavisinde farklı diyet önerileri bulunur. Çocuklara uygulanacak diyet ailenin ve çocuğun yeme alışkanlığına yakın olmalıdır.

Özellikle diyet hazırlanırken çocuğun yaşı, boyu, kilosu, günlük aktivite zamanı ve sosyal çevresi göz önünde bulundurulmalıdır.

Büyük öğünler yerine az az ve sık sık tercih edilmelidir. Çocuğun büyüme çağı göz önünde bulundurularak kalsiyum, çinko, demir ve vitaminler açısından zengin bir diyet sağlanmalıdır. Bu yüzden çocuğunuzu konusunda uzman bir diyetisyene götürerek tavsiye edeceği listeye göre hareket etmelisiniz.

Sabırsız olmayın

Çocuklarda obezite tedavisi biraz sabır isteyen bir süreçtir ve tedavi sırasında ailenin desteği son derece önemlidir. Çocuğun diyet döneminde ailenin sabırlı davranarak çocuğu yönlendirmesi ve hayal kırıklığına uğramaması gereklidir. Diyet tedavisi gören bir çocuk her hafta kilo veremeyebilir. Çocuğunuzun kilo verememesi diyete uymadığı anlamına gelmez. Bu yüzden tedavi süresinde ona karşı anlayışlı ve sabırlı davranmalısınız.

Çocuklara Obezite Cerrahisi Uygulanır Mı?

Bugün için 16 yaşından sonra ergenlik döneminde obezite cerrahisi yapılabileceği kabul ediliyor. Ancak yeni yeni kabul edilmeye başlanan seçilmiş çocuk hastalarda obezite cerrahisi yapılabileceği yönündedir. Kız çocuklarda 13 yaş altında, erkek çocuklarda ise 15 yaş altında boy uzamasını olumsuz yönde etkileyebileceği için obezite cerrahisi önerilmemektedir. Ayrıca yapılan bazı çalışmalarda 18 yaş altındaki hastalarda şişmanlığa bağlı yandaş hastalıklardan kurtulma ve kilo verme oranlarının , cerrahi geçiren erişkin hastalara göre daha iyi olduğu görülmüştür. 18 yaş altı şişman hastalarda obezite cerrahisi olarak daha çok tüp mide (sleeve gastrektomi) tercih edilmektedir.

Çoçukluk çağında kimler obezite ameliyatı olabilir?

1-VKİ 35 üzerinde olup
– Tip 2 şeker hastalığı
– Ciddi karaciğer yağlanması
– Ağır derece uyku apnesi olanlar

– Pseudotümör serebrisi olanlara

2-VKİ 40 üzerinde olup

– Şeker direnci
– Hipertansiyon
– Dislipidemi(kolesterol ve trigliserid yüksekliği)
– Depresyon
– Hafif ve orta derece uyku apnesi olanlara obezite cerrahisi uygulanabilir.

Merkezimiz HakkındaDoç.Dr.Gül BORA MAKALGenel Cerrahi Uzmanı
0535 675 49 90